Przygotowanie korzeni na polach Małopolski

Kampania cukrownicza w rejonie krakowskim rozpoczyna się wczesną jesienią, kiedy korzeń buraka cukrowego osiąga maksymalną polaryzację, czyli stężenie czystej sacharozy w soku komórkowym. W pracowni technologicznej xymbrex przy ulicy Wyżynnej w Krakowie analizujemy wpływ warunków atmosferycznych na jakość surowca trafiającego do przetwórstwa.

Kluczowe znaczenie dla całego procesu ma prawidłowe ogławianie, czyli precyzyjne odcięcie zielonej rozety liściowej wraz z wierzchołkiem korzenia. Pozostawienie zielonych części rośliny wprowadza do soku dyfuzyjnego niepożądane związki azotowe, które drastycznie obniżają wydajność krystalizacji.

Harmonogram prac polowych i magazynowania

• Wrzesień: wstępne próby polowe, pomiar masy korzeni oraz ocena zawartości cukru na wybranych kwaterach uprawnych.
• Październik: masowy zbiór kombajnami wielorzędowymi, formowanie pryzm polowych przy drogach utwardzonych.
• Listopad: zabezpieczanie pryzm agrowłókniną przed przemarzaniem w przypadku nagłych spadków temperatur poniżej zera.
• Grudzień: sukcesywny wywóz zakontraktowanego surowca do cukrowni zgodnie z harmonogramem dobowym.

Wskaźniki jakościowe surowca buraczanego

Parametr odbioru	Pożądany standard	Wartość krytyczna	Konsekwencje dla cukrowni
Cukrzystość korzenia	16 do 18 procent	Poniżej 14 procent	Znaczny spadek uzysku kryształu
Zanieczyszczenie ziemią	Do 8 procent	Powyżej 15 procent	Szybkie zużycie noży krajalnic
Uszkodzenia mechaniczne	Poniżej 5 procent	Powyżej 12 procent	Wypływ soku i rozwój mikroflory
Zawartość azotu alfa	Poniżej 15 mg na 100g	Powyżej 30 mg na 100g	Trudności z odwirowaniem melasy

Przyjęcie i spławianie do fabryki

W zakładzie przetwórczym buraki są wyładowywane za pomocą silnych strumieni wody pod wysokim ciśnieniem. System rowków spławnych transportuje korzenie bezpośrednio do płuczek bębnowych, gdzie następuje oddzielenie piasku, kamieni oraz resztek chwastów.

Czysty surowiec trafia windami kubełkowymi do wieżowych krajalnic tarczowych, które zamieniają twarde korzenie w cienkie paski o romboidalnym przekroju, przygotowując materiał do gorącej ekstrakcji wodnej.